Ο πυρήνας μπορεί να αλλάζει σχήμα
Μπορεί να έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε δεδομένο ότι μια ημέρα διαρκεί 24 ώρες, όμως η περιστροφή της Γης δεν είναι απόλυτα σταθερή.
Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει εξαιρετικά μικρές μεταβολές, της τάξης των χιλιοστών του δευτερολέπτου, στη διάρκεια της ημέρας.
Οι διαφορές αυτές δεν γίνονται αντιληπτές στην καθημερινότητά μας, αποτελούν όμως σημαντικό στοιχείο για τη μελέτη του εσωτερικού της Γης.
Οι μεταβολές στην περιστροφή του πλανήτη συνδέονται, μεταξύ άλλων, με διαδικασίες που εκτυλίσσονται χιλιάδες χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου στο Nature εξετάζει έναν πιθανό μηχανισμό πίσω από αυτές τις διακυμάνσεις.
Οι ερευνητές Huifeng Zhang και Mathieu Dumberry από το Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα επικεντρώθηκαν στην αλληλεπίδραση ανάμεσα στον εσωτερικό πυρήνα, τον εξωτερικό πυρήνα και τον μανδύα.
Πώς επηρεάζει ο πυρήνας τη διάρκεια της ημέρας
Στο κέντρο της Γης βρίσκεται ο στερεός εσωτερικός πυρήνας, ο οποίος περιβάλλεται από τον υγρό εξωτερικό πυρήνα. Πάνω από αυτόν βρίσκεται ο μανδύας, ένα τεράστιο στρώμα βράχου που μαζί με τον φλοιό έχει πάχος περίπου 3.000 χιλιομέτρων.
Η ταχύτητα περιστροφής των επιμέρους τμημάτων του πλανήτη δεν παραμένει απολύτως σταθερή. Ο υγρός πυρήνας μπορεί σε βάθος δεκαετιών να επιταχύνει ή να επιβραδύνει, ενώ ο μανδύας παρουσιάζει αντίθετες μεταβολές.
Ο λόγος σχετίζεται με τη διατήρηση της στροφορμής. Όταν ένα τμήμα του εσωτερικού της Γης αλλάζει ελάχιστα την περιστροφική του ταχύτητα, επηρεάζονται και τα υπόλοιπα στρώματα. Ακόμη και μια τόσο μικρή μεταβολή αρκεί για να αλλάξει η διάρκεια της ημέρας κατά μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου.
Η «βαρυτική ροπή» του εσωτερικού πυρήνα
00:00
Previous
PlayNext
00:00 / 02:22
Mute
Settings
Fullscreen
Copy video url
Play / Pause
Mute / Unmute
Report a problem
Language
Share
Vidverto Player
Η νέα έρευνα επικεντρώνεται ιδιαίτερα σε μια δύναμη που ονομάζεται βαρυτική ροπή. Ο εσωτερικός πυρήνας δεν είναι μια τέλεια σφαίρα και η κατανομή της μάζας στο εσωτερικό της Γης δεν είναι ομοιόμορφη.
Αυτό επιτρέπει στις βαρυτικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στον εσωτερικό πυρήνα και τον μανδύα να μεταφέρουν περιστροφική ορμή. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να προκαλούνται μικρές μεταβολές στην ταχύτητα περιστροφής του μανδύα και, κατ’ επέκταση, στη διάρκεια της ημέρας.
Ωστόσο, η βαρυτική επίδραση δεν δρα μόνη της. Στο όριο ανάμεσα στον πυρήνα και τον μανδύα υπάρχουν και άλλοι μηχανισμοί αντίστασης, μεταξύ των οποίων η τριβή και οι ηλεκτρομαγνητικές αλληλεπιδράσεις. Οι δυνάμεις αυτές περιορίζουν τις μεταβολές και συμβάλλουν στη διατήρηση της συνολικής ισορροπίας.
Ο πυρήνας μπορεί να αλλάζει σχήμα
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης αφορά τη συμπεριφορά του εσωτερικού πυρήνα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μπορεί να παρουσιάζει ιξώδη παραμόρφωση σε χρονική κλίμακα περίπου μίας δεκαετίας.
Με άλλα λόγια, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για στερεό τμήμα της Γης, ο πυρήνας δεν συμπεριφέρεται σαν ένα απολύτως άκαμπτο σώμα.
Μπορεί να μεταβάλλει σταδιακά το σχήμα του υπό την επίδραση των δυνάμεων που δρουν στο εσωτερικό του πλανήτη.
Οι συγκεκριμένες διεργασίες είναι εξαιρετικά αργές και οι επιπτώσεις τους στη διάρκεια της ημέρας είναι απειροελάχιστες.
Παρ’ όλα αυτά, η δυνατότητα καταγραφής τους από τους επιστήμονες αποκαλύπτει πόσο δυναμικό παραμένει το εσωτερικό της Γης, ακόμη και σε βάθη που δεν είναι δυνατό να εξερευνηθούν άμεσα.
